2-3 ay: Sert ve plastikten yapılmış oyuncak halkalardan edinin. Her bir elinize birer halka alın ve bebeğinizin ulaşabileceği mesafede tutun. Bebeğiniz tutana kadar, halkaları Amigurumi Kursu da TORTEK branşlarımızdan bir tanesi. Günümüzde örgü oyuncaklar, organik olmasından dolayı annelerin daha çok tercihi oldu. Kurslarımızda kursiyerlerimiz, örgü oyuncak yapımının inceliklerini öğreniyor, çeşitli objeler yapıyorlar. Emeklerini üretime dönüştüren tüm kadınları tebrik ediyorum Oyuncakyapımı atölyesi. ''Yaşam oyunlarla biçimlenir ve anlam kazanır. Çocuk oyun oynayarak kendini keşfeder, geliştirir, dünyayı tanır ve dünyanın işleyişine uyum sağlamaya çalışır. Duygularını dillendiremeyen çocuk için oyun ve oyuncak iletişim biçimidir. Zor ve korkutucu duygularını seçtiği oyuncaklarla Ancak işlemin ayrıca bir maliyeti gerektirmesi hâlinde, Armağan Oyuncak Kişisel Verileri Koruma Kurulunca belirlenen tarifedeki ücreti talep edebilecektir. Saygılarımızla, ARMAĞAN OYUNCAK SANAYİ VE TİCARET A.Ş. İletişim Bilgileri: Mersis No: 0079037849500024. İletişim Linki: www.armaganoyuncak.com.tr 6 Aylık Bebek Oyuncak Seçimi ve Uzman Tavsiyeleri. 6 aylık bebeğiniz artık karnı üzerinde yuvarlanmaya başlamıştır. Desteklediğiniz artık kısa süreli oturmaya başlamıştır. Ancak, dengesini sağlamak için öne doğru eğilir ve düşebilir. Bu nedenle bebeğinizi oturma alıştırmalarında asla yalnız bırakmayın. EwbcP. Çocuğumla Ne Etkinlik Yapabilirim 8 yaş-12 yaş Çocuklar için Ev Etkinlik Önerileri Nisan 1, 2020 8 Yaş-12 Yaş için Ponpon Etkinliği Daha önce hazırladığımız Evde Ponpon Yapımı yazısından karton ve yün ile pratik bir şekilde nasıl ponpon yapabileceğinizi öğrenebilirsiniz. Aşağıdaki ponpon hayvan önerilerinden esinlenerek çocuğunuz ile istediğiniz ponpon hayvanını yapabilirsiniz. Ponpon hayvanlar için oynar göze ve yapıştırıcaya ihtiyaç duyabilirsiniz. Ayrıca daha önce hazırladığımız Ponpon Susam Sokağı Karakterleri, Ponpon Uğur Böceği etkinliklerine de göz atabilirsiniz. Ponpon ... Devamını Oku » Çocuğumla Nasıl Oyunlar Oynayabilirim Küçük Yaş Çocuklar için İnce Motor Etkinlik Önerileri Şubat 27, 2020 Çocukların el ve parmak kaslarını ince motor becerileri geliştirmek için aşağıdaki ince motor etkinliklerinden yapabilirsiniz. Eğlenceli ince motor beceri etinlikleri ile çocuğunuzun dikkat, el-göz koordinasyonu gelişimini de destekleyebilirsiniz. Bantlı Nesneler ile İnce Motor Beceri Gelişimi Plastik /tahta oyuncaklar Kağıt bant Çocuğunuz nesneleri yerlerinden çıkarırken ince motor becerisini geliştirecektir. Civciv ile İnce Motor Beceri Gelişimi Civciv çizimi ... Devamını Oku » Çocuklar için İnce Motor Beceri Etkinlikleri Eylül 26, 2016 Çocuklarda motor beceriler iki başlıktan oluşur ince motor beceriler ve kaba motor beceriler. Kaba motor beceriler hareket etmek için büyük kasların kullanılmasına verilen addır. Emeklemek, yürümek, zıplamak, bisiklete binmek kaba motor becerilere örnek olarak verilebilir. İnce motor beceriler ise el ve parmak kaslarının kullanılarak nesneleri manipüle edilmesidir. Makas kullanımı, düğme iliklemek, fermuarı açmak, yazı yazmak ince motor becerilerin gelişmesi ile ... Devamını Oku » Renkli Slime Yapımı ve Slime ile 5 Yapılabilecek Faaliyet Ocak 31, 2015 Bu hafta sonu çocuğunuz ile yapacağınız bu etkinlik düzenli olarak yapıldığında çocuğunuzun özellikle ince motor becerisini geliştirir, el kaslarını güçlendirir, kalem tutma hakimiyetini artırır ve yazı yazmasını kolaylaştırır. Üstelik tüm bu kazanımları çocuğunuz keyifle ve eğlenerek edinebilir. Slime Yapımı Malzemeleri 1/4 bardak beyaz tutkal 45 mls su damlatıcı kullanabilirsiniz 1/4 bardak su 1/4 yemek kaşığı boraks 2 plastik bardak Cam ... Devamını Oku » Çocukların Gelişimi Çocuklar için 10 İnce Motor Beceri Etkinlik Önerileri Kasım 13, 2014 İnce motor becerisi nedir? Çocuklarda ince motor becerisi, el ve parmaklardaki küçük kasların yönetilmesine verilen motor becerisi sayesinde çocuğunuz kalemi, çatalı, makası uygun şekilde kullanabilir, düğmelerini ilikleyebilir, ayakkabısını bağlayabilir ve öz bakımını sağlayabilir. Çocuğunuzun ince motor gelişimini desteklemek için aşağıdaki bir çok farklı etkinlikten faydalanabilirsiniz. 1. Yapıştırmaları şeklin üzerine yapıştırma ince motor becerisi etkinliği Çocuğunuzla sevdiği yapıştırmaları seçin.Seçim yaparken ... Devamını Oku » Bebeklerin ilk 1 yıllık dönemleri zihinsel, duygusal ve bedensel gelişimleri için çok önemli bir süreçtir. Bu süreçte, bebek gelişimini destekleyen bebek oyuncaklarını bilmek ve tercih etmek de en az o kadar önemlidir. Peki, 0-1 yaş bebekler için hangi oyuncaklar tercih edilmelidir ve bu oyuncaklar bebeklerin hangi yönden gelişmesine katkı sağlar? 6-12 ay bebek oyuncakları hakkında tüm merak ettiklerinizin cevapları bu yazımızda. 6-9 Ay Bebek Oyuncakları 6-9 bebek oyuncaklarını 6 ay ve 7-8 ay olarak bölmek gerekir; çünkü 6. ay bebekler için ciddi bir dönüm noktasıdır. Bebeklerin hem fiziksel hem de bilişsel gelişimi için önemli adımların atıldığı bu ayda oyuncakların özellikleri de ayrıştırılmalı ve özenle seçilmelidir. 6 ay bebek oyuncakları 6 aylık bebek gelişimi konusunda bir dönüm noktası olarak görülür; çünkü bu ayda bebekler desteksiz oturmaya başlarlar ve yürümeye giden yoldaki ilk başarıların da temeli atalır. Bu sebeple, 6. ayda fiziksel gelişim çok önemlidir ve mutlaka oyuncaklar tarafından desteklenmelidir. Yumuşak toplar - Bebeğinizin kavrayabileceği büyüklükte olan bu toplar, ince motor gelişimini desteklemek için çok önemlidir. Topu birbirinize atıp tutma, elden ele geçirerek inceleme gibi aktivitelere bebeğinizi yönlendirmeyi unutmayın. Konuşan oyuncaklar - Miniğiniz artık çevresindeki belirli nesnelerin adlarını öğrenmeye başladığı ve sesleri tanımlayabildiği için, bu oyuncaklar bebeğinizin konuşma becerilerini destekleyecektir. Şekil ayırıcı ahşap bloklar - Bebeklerin nesneleri şekillerine göre belirli deliklerden geçirmeleri üzerine kurulu olan bu ahşap setler ise zihinsel gelişimi ve kompleks düşünme becerisini destekler. 7-8 ay bebek oyuncakları 7 ve 8 aylık bebek gelişiminde en öne çıkan konu kompleks düşünme ve çözüm üretme konusundaki yapıtaşlarıdır. Bu dönemde bebekler önlerine koyulan oyuncakları yalnızca incelemekle kalmaz, oyuncakla oynamak için gerekli olan adımları da ebeveynlerinden görerek öğrenir ve kompleks düşünme yoluyla tekrar etmeye çalışırlar. Üst üste dizilen ahşap bloklar - Bebeğinizin üst üste dizmesi temeline dayalı bu oyuncaklar, bebeğinizin somut nesneler arasındaki büyüklük küçüklük ilişkisi ve neden-sonuç bağını çözmesine yardımcı olur. Sesli/ düğmeli oyuncaklar - Bebeğiniz işitsel beceriler konusunda altın günlerini yaşıyor. Bebek davulları, küçük piyano ya da ritim oyuncakları, bebeğinizin geleceğin sanatçısı olma yolundaki ilk adımları olacaktır. 6+ ay yapbozlar - Henüz yapboz için çok erken diye düşünüyorsanız yanılıyorsunuz; çünkü bebeğinizin neden-sonuç ilişkilerini çözme konusundaki becerileri giderek gelişiyor. Yaşına uygun yapbozlar sayesinde küçük dâhinin gelişimini desteklemeyi ihmal etmemelisiniz. 9-10-11 aylık bebek oyuncakları 9-10 aylık dönemde bebekler hâlâ oturma evresinde olsa da hem kaba hem de ince motor becerileri hızla gelişmeye devam etmektedir ve minikler oturdukları yerden çevrelerindeki nesnelere uzanmaya, yeni oyuncakları kurcalamaya devam ederler. Bu sebeple, ne kadar ilgisini çekecek oyuncağı bir araya getirirseniz, bebeğinizin ilk yaşına giden yoldaki adımlarını o kadar sağlamlaştırırsınız. En sevdiği oyuncak - Bu dönemde bebeğinizin kendisi için bir oyuncak seçmesine izin vermenizi tavsiye ederiz. Seçilen gözde oyuncakla her zaman oynamasına ise izin vermemeli, bu oyuncağı yürüme ve emekleme alıştırmaları için saklamalısınız. Oyuncağı ulaşamayacağı bir yere koymak emeklemesini ve kaba motor becerilerini geliştirmesini sağlayacaktır. Ayrıca, yürümeye bu kadar az zaman kalmışken karın ve sırt kaslarını da geliştirebilir. Bebek kitapları - Bol resimli bebek kitapları bu dönemde bebeğinizin çok dikkatini çekecektir; çünkü artık miniğiniz daha fazla rengi ayırt edebiliyor ve renkli nesnelere olan ilgisi yenidoğan döneminden bile fazla. Sayfaları değiştirmeye çalışmasının ince motor becerilerinin gelişimi için ne kadar faydalı olduğunda bahsetmemize gerek bile yok. Karalama setleri - El becerileri giderek gelişen miniğiniz için karalama yapabileceği ve hayal dünyasını genişletebileceği bir set almanın da tam vakti. Ancak, özellikle belirtmek isteriz ki 1 yaşından küçük bebeklere uygun olan setlerden almaya özen göstermelisiniz; aksi takdirde istenmeyen kazalara davetiye çıkarabilirsiniz. 1 yaş bebek oyuncakları 1 yaş bebek gelişimi için çok önemli dönüm noktalarından biridir; çünkü bu yaştan itibaren bebekler kompleks düşünmenin yanı sıra bireysel tercihlerini oluşturma, yürüme, denge kurmayı öğrenme ve dil becerilerini geliştirme konusunda çok hızlıdırlar. Oturabileceği bir araba - Evin içinde güvenli bir şekilde sürmesine izin verdiğiniz sürece, oyuncak araba sürmek bebeğinizin hem denge kurma becerisini geliştirmesine yardımcı olur hem de birey olarak kararlar vermesine teşvik eder. Öğretici ve sesli oyuncaklar - Dokununca dokunduğunuz yeri söyleyen bebekler, geometrik şekillerin adlarını söyleyen setler vb. 1 yaş bebeği için en iyi oyuncaklar arasındadır. Bebeğinizin yalnızca kelime haznesi genişlemekle kalmaz, bilişsel gelişimi de hızlanır. Yürüme arkadaşı - Uyku arkadaşı ile büyüyen bebeğinize artık yeni bir yardımcı daha lazım olacak; yürüme arkadaşı. Yürüteçlerin aksine bebeğinizin kendi başına denge kurmasını sağlayan, sırt ve bacak kaslarının gelişmesine yardımcı olan yürüme arkadaşları, ilk adım için de müthiş bir motivasyon. 6 ay bebek oyuncaklarından 1 yaş bebek oyuncaklarına kadar bebeğinizin gelişimini destekleyecek en iyi oyuncakları sizler için derledik. Ancak özellikle hatırlatmak isteriz ki bebek gelişimini desteklemek için her zaman oyuncak almak gerekmez. Oyuncakların bebeğinizi hangi açıdan desteklediğinizi bildiğiniz sürece, aynı amaca hizmet eden birçok farklı ev yapımı oyuncak da üretebilir ve oyunlarınızı çeşitlendirebilirsiniz. MEB'in 0-36 Ay Bebekler İçin Etkinlik Kitabı'na da göz atmanızı tavsiye ederiz. Sıkça Sorulan Sorular Ahşap bloklar bebek gelişimini nasıl destekler? Ahşap bloklar bebeğinizin ince motor becerilerinin gelişmesini, neden-sonuç ilişkisi kurabilmesini ve kompleks düşünmeyi öğrrenmesini sağlar. 6 aylık bebek hangi oyuncaklarla oynamalıdır? 6 aylık bebekler için en doğru oyuncaklar, kavrayabilecekleri büyüklükteki yumuşak toplardır. Bu topları atarak, elden ele değiştirerek vb. ince motor gelişimlerini hızlandırabilirler. Bebekler kaç aylıkken resim yapabilir? Bebekler yaklaşık 9-10 aylıkken resim yapmaya başlayabilirler; ancak 1 yaşından küçük bebekler için üretilmiş olan karalama setlerinin kullanılması koşuluyla. Bebekler ne zaman tuşlu oyuncak kullanabilir? Bebekler 9. aydan itibaren tuşlu oyuncaklarla oynayabilirler; ancak mutlaka ebeveyn gözetimi olmalıdır ki olası bir boğulmanın önüne geçilebilsin. Okul Öncesi Dönemde Kaba Motor Gelişimi Yaşamın ikinci yılından, yedinci yılına kadar olan dönem temel hareketler -kaba motor gelişimi- dönemidir. Bu dönemde çocuk; koşma, atlama, sıçrama, yakalama, sekme, fırlatma, topa ayağı ile vurma gibi beceriler kazanır. Çocuk hareket yeteneğini fark edip keşfettiğinde, bu konuda daha fazla çaba sarf edip, hareketlerini daha kontrollü ve uyumlu yapacaktır. Çocuk için hareket edip keşfetmek dünyayı tanıma, bilgi edinme ve anlama becerilerinin temelidir. Çocuk hareket becerisi ile kendini ve dünyayı tanımanın yanında koordinasyon becerisi kazanıp, özgüvenini geliştirir. Hareket etmek okul öncesi dönemde en iyi iletişim yoludur. Çocuklarımızın motor gelişimini desteklemek için yapılabilecek öneriler; Kaba motor becerisini geliştirmek için çocuğunuza ona uygun vurmalı bir müzik aleti çalmasına için motor işlevlerinin gelişmesi için çok miktarda fiziksel egzersiz yapmak tırmanma kaba motor becerisi geliştirir Alışveriş merkezlerindeki tırmanma alanları da dahilBir topu yakalamak, çapalama yapmak, halı silmek, balon atma oyunuYerlere engeller koyarak üzerinden zıplama oyunlar vb. yine motor gelişimini destekler. OKUL ÖNCESİ DÖNEMDE İNCE MOTOR GELİŞİMİ İnce motor becerisi, el ve parmak kaslarımızda bulunan küçük kasların çalışmasıyla gerçekleşen hareketlerimizi yönetir. Okul öncesi dönemde çocuklar, küçük kas motor gelişimini açısından ellerini ve parmaklarının daha koordineli kullanırlar. Küçük kas motor gelişimlerinde bu beceri beraberinde, öz bakım becerilerinin kazanımına da yardımcı olur. Örneğin; avucunun içinde hamur yuvarlayan çocuk, elleri kirlendiğinde sabunla elini yıkayabilir. 3-5 yaşları arasında kalem tutma becerisi edinirler. Yaptıkları çizimlerle birlikte uygun kalem tutma şekli gelişir ve çizimleri daha belirgin hal alır. 5 yaşına geldiklerinde yetişkin gibi kalem tutabilir, çizim ve yazma işlemi gerçekleştirebilirler. İnce motor becerilerimiz iyi çalışıyor ise beyin ve parmak kaslarımız arasında iletişim hızlı, koordineli ve doğru gerçekleşir. Yeterli el becerisinin geliştirilmesi için gerekli olan ince motor aktiviteleri; Parmak uçlarına ve avuç içine masaj yapmakParmaklara baskı yapmak, kuvvet uygulamakUzun çizgi çalışmasıSert hamurdan mercimek kadar alınıp çocuğunuzun parmaklarında sıra ile dairesel hareketler yapma. Silindir köpüğü masaya sürülerek şekil ve harf yazmaYaşa uygun olarak ekmek, sebze, meyve ve limon kesmekBezelye, barbunya, nohut, pirinç vb. yapıp yoğurmak, kek çırpmakLeğen çevresinde mandal çizmek yuvarlak ve pürüzsüz olmalı.Kâğıt, gazete, dergi vb. yırtmakMeyve-sebzeleri ayırıp dolaba katlamakElleri suda ya da havada oynatmakÖrgü örmek, dikiş dikmek, boncuk dizmekCam, masa, çerçeve vb. silmek. Kırlent silkelemek, çamaşır ilikleme, çıtçıt, fermuar açma-kapama. Perihan ŞensoyPsikolog Oyuncak; gelişim süreci boyunca çocuğun hareketlerine düzen getiren, zihin, beden ve sosyal gelişimine yardımcı olan, hayal gücünü ve yaratıcı yeteneklerini geliştiren tüm oyun malzemeleridir. Su, kil, kum gibi doğal oyun malzemeleri gibi; boş kibrit kutusu, makara, kumaş parçaları vb. artık malzemeler de oyuncak kapsamına girebilir. Oyunun en önemli malzemesi oyuncaklardır. Çocuklar oyuncaklarla oynar ve dünyayı öğrenirler. Oyuncaklar bir çocuğun hayal gücü, ilgisi, keşfetmesi, yapılandırması, eğitimi, bilişsel gelişimi ve cinsiyet rolünü öğrenmesi ile ilişkilidir Peter ve Tiffany 1984, Çocukların yaratıcılıklarını, yeteneklerini kolaylaştırarak onların eğitimsel işlevlerini tamamlamalarına yardımcı olan oyuncak ve oyun materyalleri, gelişimin her alanını uyarmaları açısından farklı yaş ve zihin düzeyindeki tüm çocuklar için gereklidir Tezel Şahin 1993, Oyun dönemi ya da okul öncesi çağ adı verilen üç ile altı yaş arası, çocukluğun en renkli dönemlerinden biridir. Bu dönem, çocukların bedensel ve zihinsel gelişimlerinin yanı sıra, kimlik gelişimi yönünden de büyüme çağının en önemli dönemlerindendir. Çocuğun, etrafındaki nesneleri, malzemeleri ve renkleri incelediği ve tercih yapmak üzere fikir yürütmeye başladığı bu dönem, birçok seçimin başlangıç noktasıdır. Bu seçimlerin aracısı oyun ve oyuncaktır Çelikoğlu ve Aksoy, 1990. Oyun üzerinde inceleme yapan araştırmacılar, çocuğun duygu, düşünce ve gelişme düzeyini anlamanın en iyi yolunun, onu oyun sırasında gözlemek olduğunu kabul etmektedirler. Çocuğun oynadığı oyun köşeleri, aldığı roller, kullandığı materyaller; eğitimciler anne babalar için onu tanıma konusunda en iyi ipuçlarıdır. Oyun, çocuğun kendi yeteneklerinin farkına vardığı, yaratıcı potansiyelini kullanabileceği; dil, zihin, motor ve duygusal gelişimini destekleyen en etkili ortamdır. Gelişim basamakları boyunca çocuğun hareketlerine duzen getiren, zihinsel, bedensel ve psiko-sosyal gelişimlerinde yardımcı olan, hayal gücünü ve yaratıcı yeteneklerini geliştiren tüm oyun malzemeleri oyuncak olarak tanımlanabilir. Çocuk, oyunlar ve oyuncaklar yardımıyla, kendini, yetişkin hayatına ve bu hayatta kendine düşecek görevlere hazırlar. Çocukta seçme ve değerlendirme duygusunu da geliştiren oyuncaklar, bu işlevleriyle çocuğun kendi kendine karar verebilmesine ve belirli bir alanda beceri kazanmasına da olanak hazırlarlar. Tezel Şahin, 1993. Çocuğun bu tercihleri belirlemesinde, yaş, cinsiyet ve ebeveyn gibi faktörler de etkili olmaktadır. 3-6 yaş arası çocukların oyuncak tercihlerinde cinsiyet önemli bir faktördür. 3,5 - 4 yaşlarında cinsiyet faktörü etkili olmaya başlamakta ve bu etki yaşla orantılı olarak artmaktadır Çelikoğlu ve Aksoy 1990. 3 - 6 yaş grubu çocuklarının anne babalarının, çocuk oyun ve oyuncakları hakkındaki görüşlerinin incelendiği çalışmada, çocukların yaşlarına göre oyuncak tercihlerinde ve cinsiyet ayrımı yapmalarında genellikle anne babaların etkili oldukları ortaya çıkmıştır. Bunun yanında, oyuncağın çocuk gelişimindeki yeri ve oyuncağın çocuğun gelişim basamaklarındaki farklı rolleri incelenmiştir Tezel-Şahin, 1993. Çocukların oynamayı tercih ettikleri oyuncaklarda cinsiyetin etkili olduğu saptanmış ve bundan sonra konu ile ilgili yapılacak olan çalışmalarda, gözlem yolu ile çocukların da araştırmalara dahil edilmelerini uygun görülmüştür. Ayrıca, iyi bir oyuncağın nitelikleri ve oyuncak seçimindeki kriterler de belirlenmiştir Erden, 2001. Çocukların tercihlerini etkileyecek birçok faktörün içinde en geniş pay genellikle, oyuncağın dış görünşünü belirleyen özelliklere ait olmaktadır. Oyun malzemelerinin görünüş özelliklerini belirleyen en önemli kriterler ise malzeme ve renktir. Çocuklar için önemli rol oynayan çeşitli boyut ve renkteki oyun malzemeleri, çocukların oyun esnasında hem eğlenmelerini hem de renk, boyut, şekil gibi kavramları öğrenmelerini sağlar. Bedensel ve zihinsel gelişim esnasında, çocukların beğeni ve tercihlerinin belirginleşmesi ile birlikte, renk konusunda da görüş ve anlayışları ortaya çıkmaya başlamaktadır. Çevrelerinde bulunmasını istedikleri renkler, kendi iç dünyalarını yansıtmakta ve çocuğun psikolojik durumunu ortaya dökmektedir, denilebilir. Çocuğun çevresini algılamasında doku, form ve renk temel değişkenlerdendir. Mekânın ve mobilyanın tasarlanmasında bu uç öğe birlikte göz önüne alınmalıdır. 3-6 yaş arasındaki çocuklar çevrelerini algılarken formdan ziyade rengi on plana çıkarmaktadır Konrot,1989. Renk tercihinde yaş önemli bir etkendir ve renk tercihi yaş ve olgunlukla değişim göstermektedir. Çocukta uç yaşından önce renk tercihinde bir tutarlılık görülmemekte, 3-15 yaş arasında ise renk tercihlerinde değişim olmamaktadır Curaoğlu, 1994. Renk, insan üzerindeki psikolojik etkisi nedeniyle, tasarımda üzerinde durulması gereken bir unsurdur. Çocukların kullanacağı oyuncak ve mekân donatı elemanlarında da bu etki son derece önemlidir. Fiziksel ve ruhsal bir tetikleyici olan kırmızıyı hiperaktif bir çocuğun çevresinde kullanmak yanlışken, bu rengi ve tonlarını egzersize ihtiyacı olan çocuk odalarında kullanmak doğru bir seçenek olacaktır. Hem uyku düzenleyici hem de sakinleştirici etkisiyle mavi çocuk odaları için çok uygunken laciverte çalan mavi tonu depresyon yarattığı için kotu bir secim olacaktır. Çocuğun spora yönlendirilmesi isteniyorsa, en güzel renk turuncu olup, sevgi belirtisi olan renk de pembedir Sumer 2004. OYUNCAĞIN ÖNEMİ Çocuk gelişimi ve eğitimi açısından oyun ve oyuncaklar da çok önemli görülmektedir. Çocuğa oyun olanakları sunulması kadar oyunla ilgili eğitim materyallerinin sağlanması da dikkat edilmesi gereken bir konudur. Oyuncak seçiminde çocuğun yaşı, gelişim düzeyi, yetenekleri ilgi ve ihtiyaçlarına göre tercihler yapılmalıdır. Çocuğun kendi cinsiyetine yönelik oyuncaklarla oynamayı tercih etmesi onun cinsiyet rolünü öğrendiğinin göstergesi olsa da bu durum için ısrarcı olmamak gerekmektedir. Ebeveynler çocuklarına her iki cinsiyete yönelik oyuncakla oynama fırsatını vermeli ve çocuğu katı kurallar içinde sınırlamamalıdır. Çocukların karşı cinsle iletişim kurma ve oyuncaklarını paylaşma gibi etkileşimlerinin desteklenmesi, cinsiyet ayrımını azaltabilmektedir. Öğretmenler günlük etkinliklerini uygularken çocuklara toplum tarafından yüklenmiş olan cinsiyet rollerine karşı, farklı alternatifler de geliştirmelidirler. Çocukların yaratıcılığını artırmak ve gelişim alanlarının tümünü daha iyi destekleyebilmek için okul öncesi dönemde sanat eğitimi ile oyuncak ve oyun materyallerine çok daha önem verilmesi gerektiği söylenebilir. Bunun için anne-baba ve eğitimcilerin bu konularda bilgilendirilmesi önemli görülmektedir. EĞİTİCİ OYUNCAK Okul öncesi eğitimde çocuklarının görsel algı gelişimlerini desteklemeye yönelik etkinlikler vardır. Bu etkinlerden biri de eğitici oyuncaklardır. Eğitici oyuncak, çocukların oynayarak öğrenmelerini sağlayan, kavramları geliştirmelerine, obje ve olayların daha iyi anlaşılmasına yani daha çok çocukların zihinsel gelişimlerine yardımcı olan oyuncaklardır. Çocuklar bu oyuncakla oynarken, oyuncağın amacına uygun belli yönergelere uyarak ve belli bir süre etkinliği sürdürebilmek gibi davranışları kazanırlar. Eğitici oyuncaklarla olaylar ve objeler arasında neden-sonuç, benzerlik, parça-bütün gibi ilişkiler kurarak veya belli bir özellik ya da oluş sırasına göre sıralayarak ve gruplayarak şekil-zemin ayrımı yapma, el- göz koordinasyonu, zihinsel gelişim, küçük kas gelişimi algılama, problem çözme, karşılaştırma, akılda tutma, karar verme, benzerlik ve farklılıkları fark etme, zihinde canlandırma yetenekleri gelişmektedir. Eğitici oyuncaklarla oynanan oyunlar çocukların algılamasını, belli bir konuda dikkatini toplayabilmesini problemlere deneme yanılma yoluyla çözümler bulmasını sağlamaktadır Aral, Kandır ve Yaşar 2001 55-60; Oğuzkan ve Oral, 200350. Erken çocukluk döneminde çocuğun, simgeleri kullanma, algılama, yeni kavramlar oluşturma gibi bilişsel becerilerin ve tüm gelişimlerinin desteklenmesi için eğitici oyuncakları kullanması yararlıdır Megep, 200918-28. OYUNCAK SEÇİMİ Çocuklar, ayakta oldukları zamanların büyük bir bölümünü oyun ve oyuncakları ile geçirmektedirler. Ancak, yaşları gereği sağlık kurallarını göz önüne almadıklarından, bilinçli oyuncak secimi yapılmadığında, ebeveynleri ve eğiticileri tarafından gerekli tedbirler alınmadığında çeşitli sağlık sorunlarının da tehdidi altında kalırlar. Bu nedenle gerek eğitim kurumları, gerekse evler için oyuncak seçerken malzeme ve form acısından en az sağlık sorunu riski çıkaracak oyuncak türlerini seçmek gerekir. Genel anlamda oyuncak yapımında kullanılan malzemeler göz önüne alındığı zaman ağırlıkla çağdaş bir malzeme olan plastik kullanılmakla birlikte hemen her tur malzeme tercih edilebilmektedir. Bu durumda oyuncak seçerken satın alma kararında malzemeyi ön şart olarak koymak yerine, oyuncak yapımında kullanılan malzemenin sağlığa olan etkisinin göz önüne alınması gerekmektedir. Bu acıdan bakıldığında; geri dönüşümlü, 70-80 ᵒC gibi doğal olarak ulaşılabilen sıcaklıklarda yapısı bozulmayan ve nispeten sert plastik türleri, kesme veya şekillendirme anında toz yapmayan kâğıt veya bez türleri, ekstraktif acısından zengin olmayan, kıymık yapmayan ve kolaylıkla deforme olmayacak bir sertlik değerine sahip kurutulmuş ahşap malzeme ahşap oyuncak yapımında kullanılabilir. Metallerde ise hafif olanlar tercih edilmeli, pas yapma ve radyoaktivite özellikli olanlar direkt olarak kullanılmamalıdır. Kullanılan malzeme ne olursa olsun oyuncağın hatları mutlaka yuvarlatılmış olmalı keskin kenarlı hatlara hiçbir şekilde yer verilmemelidir. Oyuncağın beğenilip beğenilmemesinde veya o oyuncakla oynanıp oynanmamasında renk önemli bir faktör olarak görülmektedir. Okul öncesi çocuklardan kızlar, oynadıkları oyuncaklarda veya bulundukları ortamdaki donatı elemanlarında en çok pembeyi tercih ederlerken erkekler kırmızıyı tercih etmektedirler. Mavi, sarı ve kırmızı kızlar tarafından en fazla tercih edilen diğer renkler olup, erkekler mavi mor ve sarıyı alternatif olarak öne çıkarmaktadırlar. Ayrıca kızlar tarafından hiç tercih edilmeyen siyah renge erkekler önemli oranda ilgi gösterebilmektedirler. Bu araştırma anketinden elde edilen sonuçlar oyuncak üretiminde yaygın olarak kullanılan turuncu ve yeşil renklere olan ilginin oldukça az olduğunu göstermektedir. Buna göre, kız çocuklar için tasarlanan oyun malzemelerinde pembeye yer vermek yerinde bir secim olacaktır. Erkek çocuk oyuncaklarında ise, yıllardır öne çıkan mavi tonlarının yanında, kırmızı rengin kullanılması da düşünülebilir. Erkek çocuklarda, bu ankete göre en çok tercih edilen rengin kırmızı olması, bu rengin kullanımının arttırılabileceğini göstermektedir. Tercihler, ortak oyun malzemelerinde mavi ve mor tonlarının da kullanılabileceğini göstermektedir. Gerek çocuk gelişimi, gerekse tasarım alanında oldukça önemli rol oynayan bu secimler, oyun döneminde gözden geçirilmeli ve çocuklara uygun ürünler, çocukların tercihleri doğrultusunda üretilmelidir. Çocukların hayallerine ortak olmak, aynı renkleri ve formları hayal etmek ve bu tercihleri malzemeler ile yansıtmakla mümkün olacaktır oyun malzemelerinde pembeye yer vermek yerinde bir secim olacaktır. Erkek çocuk oyuncaklarında ise, yıllardır öne çıkan mavi tonlarının yanında, kırmızı rengin kullanılması da düşünülebilir. Erkek çocuklarda, bu ankete göre en çok tercih edilen rengin kırmızı olması, bu rengin kullanımının arttırılabileceğini göstermektedir. Tercihler, ortak oyun malzemelerinde mavi ve mor tonlarının da kullanılabileceğini göstermektedir. Gerek çocuk gelişimi, gerekse tasarım alanında oldukça önemli rol oynayan bu secimler, oyun döneminde gözden geçirilmeli ve çocuklara uygun ürünler, çocukların tercihleri doğrultusunda üretilmelidir. Çocukların hayallerine ortak olmak, aynı renkleri ve formları hayal etmek ve bu tercihleri malzemeler ile yansıtmakla mümkün olacaktır. Çocuklar için oyuncak alırken uyulması gereken bazı esaslar vardır. Bunlar da su şekilde sıralanabilirler 1 - Çocukların yaşı Oyuncak genellikle belli bir çocuk için seçilmelidir. Çocuklar her yaşta değişik gelişim düzeyi gösterirler. Gerçi bir yas grubundaki bütün çocuklar aynı gelişim düzeyini göstermezler. Çok atik veya yavaş hareket edenler, sakin ve hayat dolu, güçlü – kaba ve ince - çıtkırıldım, hassas - duygulu ve güçlü-iriyarı çocuklar aynı yas grubu içinde bulunabilirler. Aynı yastaki çocuklar aynı ilgileri de duyacak değillerdir. Ama gene de yaslar, aşağı yukarı bir gelişim düzeylini gösterirler ve oyuncak alırken çocuğun yasma uygun oyuncak almak gerekir. 6-7 yasındaki çocukların becerilerini gerektirecek bir oyuncağı iki yasındaki bir çocuğa vermek hiç de uygun değildir. Çocuklar bazı oyuncakları reddederler, kesinlikle o oyuncakla oynamak istemezler veya istenilen biçimde oynamak istemezler. Bazı oyuncakları da başlangıçta istedikleri halde, az sonra bu onlar için can sıkıcı bir oyuncak olur. Çocukların bu oyuncaklarla oynamaları hususunda üstelememek gerekir. Yas gruplarına göre çocukların ne tür oyuncaklarla oynayabilecekleri hususunda, ikinci yazımızda ayrıntılı bilgi verilecektir. 2 - Oyuncaklar çocukların hayal güçlerini geliştirici olmalıdır Küçük çocukların oyunları geliştirebildiği gibi büyük oranda hayal güçlerine dayanır. Hayal gücü ile çocuk bir oyuncaktan çok çeşitli oyunlar pek çok şeyi de gene o güç sayesinde oyuncak haline getirir. Alınacak oyuncak, çocuğun hayal gücünü geliştirip ona çeşitli oyun imkânları sunan cinsten olmalıdır. Özellikte son zamanlarda konuşan, uyuyan, ağlayan bebekler, kurmalı veya çocukların pratik çalışmalarına engel olup onları pasifliğe iten otomatik oyuncaklar çocukların fikir ve buluş bolluğuna engel olur, daraltır, hiç olmazsa rahatsız edici bir etki yaparlar. Bu oyuncakların birkaç çeşit olarak yaptıkları monoton hareketler ve konuşmalar, hayal gücünün onlara yükleyeceği pek çok role engel olurlar. Sürekli gülen yüzlere sahip bir oyuncak, oyun içinde çeşitli üzüntülü durumlar geldiğinde vs. oyunun birliğini bozar. Ama sade yüzlü bir oyuncağa çocuk her türlü ifadeyi yakıştırabilir 3- Oyuncaklar çocuğun çevre deneyimlerine ve tecrübelerine uygun olmalıdır Hiç trene binmemiş bir çocuğa tam otomatik tren oyuncağı alıp istasyon yönetim cihazlarının basına oturtmak doğru mudur? Hiç çiftlik görmemiş bir çocuğu da çiftlik kâhyası yapmak keza! Evet, televizyonda çocuk her şeyi görmektedir; kitaplarda, dergilerde, sınamalarda bütün dünyanın yasayışını seyretmekte, öğrenmektedir. Ama oyun, görme ve okuma üzerine kurulamaz. Çocuk oyunları, hayat tecrübeleri üzerine kurulur. Televizyon ve sinemada gördükleri, dergi ve kitaplarda okudukları çocuklarda yüzeysel, geçici ve tehlikeli bazı taklitlere yol açarlar. Çocuklar bunlardan kendi hayal güçlerini kullanarak yeni oyunlara geçemezler. Özellikle karmaşık oyuncaklar alınırken, çocukların hayat tecrübelerine uygunluğu da göz önünde bulundurulmalıdır. 4 - Oyuncak yeni oyun kolaylıkları ve imkânları yaratmalıdır Bir oyuncak ya kendiliğinden çok yönlü kullanmaya elverişlidir, ya da belli bir oyuncak grubu içindeki yerini doldurur. Çocuğun oyun kurabilmesi bakımından oyun odasındaki oyuncaklar arasında bir uyum olması gerekir. El arabaları, inşaat kütükleri ve diğer malzemeler, römorklu oyuncaklar, mobilyalar vs. bir grubu; bebek takımları, salıncaklar, ev âletleri oyuncakları vs. bir grubu; trenler, demiryolları, taksiler, köprüler, trafik işaretleri vs., bir başka grubu oluştururlar. Oyuncak alımın da çocuğun oyun kurma gruplarındaki yeri düşünülerek de bir seçme yapılmalıdır 5- Oyuncağın yapıldığı madde Eskiden oyuncaklar bezlerden, tahtadan, kâğıt ve madenlerden yapılıyordu. Şimdi ise plastik, sınırsız denilebilecek şekil ve renk alma yeteneği ile oyuncak sanayinde büyük bir değişiklik yapmıştır Esas olarak iyi veya kötü madde yoktur, ancak bu maddelerden iyi veya kötü yapılmış oyuncaklar vardır. Ama gene de oyuncağın maddesine ve maddesinin kalitesine dikkat etmek gerektir. Çok küçük çocuklara madenden yapılmış sert veya tüylü pelüş oyuncaklar verilmemelidir. Kâğıt türlerinden yapılan oyuncakların dayanabilme sınırları araştırılmalıdır. Plastikte ise sekil ve renk çeşitliliği kadar kalite çeşitliliği de vardır. Çok sert, hemen kırılabilir plastik de vardır; çok yumuşak sıcaktan hemen eriyen plastik de vardır. Bezlerde, ağaçlarda, madenlerde... her oyuncak malzemesinde kalite farkları vardır. Pahalı da olsa sağlığa uygun, kullanışlı, ömürlü, iyi kalite seçilmelidir 6- Oyuncakların büyüklükleri, şekilleri ve renkleri çocuk psikolojisine uygun olmalıdır Çocuklar canlı, çekici renkleri tercih ederler; gri bir top yerine kırmızı bir top gibi.. Ve çocuklar kendilerini yoracak karmakarışık renkler yerine, birkaç renkte sade olarak boyanmış oyuncakları seçerler. Oyuncakların büyüklükleri de çocuk dünyasına uygun olmalıdır. Büyükbir tahta demiryolu, büyük bir top, çok büyük ayı oyuncaklar, bebekler.. hem pahalıdır, hemde çocukların her yere rahatça götürebilmelerine uygun değildir. Daha önemlisi çocuklar oyuncakları rahatça kavrayabilmeli, ona istedikleri gibi muamele edebilmelidirler. Karikatürleştirilmiş oyuncaklardan kaçınmalı, mümkün olduğu kadar gerçek hayatın minyatürü oyuncaklar alınmalıdır. Oyuncak çocukların hayal güçlerini ve oyunlarını belirleyen en önemli etmenlerden biri olduğu için, gerçeği pek saptırmamalıdır. Hayvanların komik bir biçimde oyuncaklaştırılması çocuklarda hayvanlar dünyası hakkında yanlış görüşler meydana getirir. Aşırı derecede karmakarışık boyanmış inşaat malzemeleri yapı yapmayı güçleştirir. Oyuncakların şekilleri ve renkleri çocukların hafızalarını, dikkatlerini yormayacak biçimde olmalıdır 7- Oyuncağın oyun imkânları sunabilme kapasitesi Oyuncaklar çok yönlü olmalıdır. Tek taraflı oyuncaklar ne kadar büyük, güzel, sağlam vs. olsalar, bir oyuncak olarak verimsiz işlev görürler. Oyun sevinci, oyun başarısı biraz da oyun malzemelerinin bir araya gelerek bir oyun oluşturma niteliklerine, yani oyun imkânlarına bağlıdır, inşaat oyunlarında az malzeme oyun sevincini gevşetir. Çocuğun elinde çok sayıda ve çeşitli yapı malzemesi olmalıdır. Basit birçok bebek yerline, etrafında bir sürü oyun kurucu malzemesi olan tek bir bebek daha iyidir. Çocuğun önüne seksen çeşit boya koyup, eline bir kaç kâğıt vermek de doğru değildir. Boya çeşidi az da olsa olur ama çok miktarda kâğıt olmalıdır. 8- Oyuncağın yapısı ve işleyişi çocukların anlayacağı cinsten olmalıdır Küçük çocuklarda önüne geçilmez bir inceleme ve öğrenme hırsı vardır. Ellerine verilen her oyuncağı inceden inceye kontrol eder ve anlayamazlarsa tahrip ederler. Aslında oyuncakların teknik bağlantıları çocuklar için dış modelden daha önemlidir. Dış görünüş çocuğun çok kısa bir süre ilgisini çeker, ondan sonra çocuk oyuncağın isleyişini anlamaya çalışır. Onun için mekanizma çocuklar için karışık olmamalı, gözle görülebilir, anlaşılabilir olmalıdır. İşleyişi çok karışık, anlaşılamamış olan oyuncak çocuk tarafından ne yapılıp sökülecek veya kırılacaktır. Bunlara gücü yetmiyorsa ilgisi azalacak ve hatta onu sevmeyecektir. Ancak teknik bağlantıları daha önceden anlamış olan çocuklar, bu tür oyuncaklarla kırmadan seve seve oynarlar 9- Dayanıklılık Bazı oyuncaklar güzeldir ama ince zayıf taraflarından kırılıverirler. Burada çocuk suçsuzdur ama gene de üzülür. Oyuncağın -kırılmasa bile- hızla eskimesi, çocukla oyuncak arasındaki sürekli ilişkiye engel olur. Çocuğa verilen oyuncaklar dayanıklı olmalıdırlar. 10- Güvenlik Çocuk düşe kalka büyür. Çocukların günlük çevresi birçok keskin kenar ve köselerle doludur, çocuk her an bir şeye takılarak düşebilir; kapıda, dolaplarda, çekmecelerde parmakları kısılabilir. Ne zaman ne olacağı bilinmez. Her tehlikeye karsı aşırı önlemler almak da doğru değildir, fakat ciddî tehlikelere de engel olunmalıdır. Bu husus çevre açısından olduğu gibi, oyuncaklar açısından da gözetilmelidir. Özellikle tehlikeyi tanımayan ve ondan sakınmayan bebeklerin oyuncaklarının yapım ve seçimlerinde buna dikkat edilmelidir. Evde küçük bebekler varsa, oradaki büyük çocukların oyuncaklarına bile dikkat edilmelidir. Ayrıca her yastaki çocuğun belli bir tecrübesi, tehlikelere karsı vaziyet almada belli bir tutumları vardır. Bir testere, bir çekiç, bir sıcak ütü her yastaki çocuklara verilmez. Oyuncak yaparken, satarken ve bunlarla oynarken çocukların güvenliği konusu üreticiler, anne-babalar ve bakıcılarla imalatçıların üzerinde duracakları en önemli konulardan biridir. Bu hususta bazı ülkeler, yasalarla belirlenmiş güvenlik önlemleri koymaktadırlar. 11- Fiyat Esasen her fiyata iyi oyuncak vardır ama oyuncağın psiko-pedagojik yönlerinden ve kalitesinden anlamak gerekir. Oyuncağın fiyatı kalitesine, oyun imkânları yaratma kapasitesine ve dayanıklılığına göre belirlenmelidir. Ucuz ve yukarıdaki nitelikleri olmayan oyuncakların bir değeri olmadığı gibi, çok pahalı ve çocuğun seviyesinin, kullanımının Üzerindeki oyuncakların da değeri yoktur. Oyuncak seçiminde bu hususun da göz önüne alınması gerekir. CİNSİYETE GÖRE OYUNCAK SEÇİMİ Okul öncesi dönemde çocuğun hayal gücünü geliştiren oyuncaklar cinsiyete göre farklılaşabilir. Kız çocuklar için evcilik köşesinde bebek oyuncakların önemli olmasına karşılık, bakkalcılık köşesinde erkek çocukların teraziye ihtiyacı olabilir. Kızlar ev ile ilgili oyuncaklardan, kitaplardan hoşlanırlarken, erkekler futbol topu, oyuncak tüfek, tabanca, küçük otolar, tren, kurulup sökülebilen makineler, Legolar ve hikâye kitaplarını tercih edebilirler. Top gibi bazı oyuncaklar ise her iki cinsiyetten çocuğun da ilgisini çektiği bilinmektedir. Yavuzer 2004 Poyraz 2003 Çocukların oyuncak seçimlerinde cinsiyete özgü öğeleri dikkate aldıkları görülmektedir. Martin 1995, okul öncesi dönemdeki çocukların kendileri ve başkalarının oyuncak seçimleri hakkında yorum yapmaları istendiğinde, çocukların kendileri ve diğer çocukların oyuncak seçimleri hakkında karar verme yolu olarak hem cinsiyet etiketini, hem de cinsiyete dayalı eşleştirmeyi kullandıkları sonucuna ulaşmıştır. Alexander ve Hines 2002, s. 474 ve Tuzcuoğlu vd. 2006 tarafından yapılan araştırmalarda da benzer sonuçlara ulaşılmış olup çocukların oyuncak tercihlerinin cinsiyetlerine göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Çocuklar oyuncak seçiminde cinsiyet ayrımına dikkat etmeyi kendi başına karar verebilirken, bazen bu durum çocuğun anne ve babasının yönlendirmeleriyle de oluşabilmektedir. Oyuncak seçiminde ebeveynlerin etkisi birçok araştırmacı tarafından incelenen bir konudur. Peter ve Tiffany 1984, çalışmalarında, erkeklerin daha sıklıkla kas gücüne dayalı nesneleri seçtiği, kız çocuklarının kadınsı oyuncaklarla oynadıkları, çocuğun oyuncak seçiminin önemli derecede ana babanın oyuncak seçimi ile ilişkili olduğu, bununla birlikte ana babanın oyuncak seçiminin cinsiyet rol sınıflandırması ile ilgili olduğu sonuçlarına ulaşmışlardır. Caldera vd. 1989, ebeveynlerin çocuklarını belirli bir cinsiyete yönelik oyuncaklarla oynamaya teşvik edip etmediğini belirlemek amacıyla yaptığı çalışmada, çocukların ebeveynlerinin kontrolü altındayken kendi cinsiyetine yönelik olan oyuncaklarla daha çok oynadıklarını tespit etmiştir. Bununla birlikte ellerinde başka hiçbir alternatif oyuncak olmamasına ve ebeveynlerin etkisi kontrol edilmesine rağmen yeni yürümeye başlayan çocukların kendi cinsiyetlerine göre üretilmiş oyuncaklara göre karşı cinse yönelik olan oyuncaklarla daha az ilgilendikleri sonucuna da ulaşmışlardır. GELİŞİM ALANLARINA GÖRE OYUNCAKLARIN SINIFLANDIRILMASI Bakış açılarına göre çeşitli oyuncak sınıflandırmaları vardır. Büyük ve küçük kas gelişimini sağlayan oyuncaklar, yaratıcılık ve hayal gücünü geliştiren, sanat ve el islerini geliştiren, anlama - kavrama gücünü geliştiren oyuncaklar, dans ve müzik oyuncakları, evcilik oyuncakları vs. Bir başka açıdan Roger Coillois ok ve kılıçtan tank ve makinaya kadar uzanan savaş oyuncakları; zar, tombala vs. ye dayanan şans oyuncakları; bebekler, maskeleri, çok çeşitli kıyafetleri içine alan taklit oyunları ve son bir grup olarak da kızak, salıncak, atlı karınca gibi aynı zamanda da tehlikeli olan heyecan oyunları. Oyuncaklar büyüklüklerine, yapıldıkları maddelere, hitap ettikleri yas gruplarına ve cinslere göre daha çok çeşitli sınıflandırmalara ayrılmaktadır 1. Büyü Kas Gelişimi için Oyun Araçları Üç tekerlekli bisiklet Çeşitli boylardaki arabalar Kayma, tırmanma, sallanma oyuncakları Tahterevalli 2-Küçük Kas Gelişimi için Oyun Araçları Mum boya, renkli kalem, keçeli kalem, kağıt Kağıt makası Kayma, tırmanma, sallanma oyuncakları Tahterevalli Yapıştırıcı Legolar, birleştirme oyuncakları, parçalı bulmacalar 3. Kurgu Oyuncakları Küpler, bloklar Tahta otomobil ve kamyonlar Kum havuzunda oynanmak üzere sert plastikten hayvanlar ve insanlar Tahta veya plastik hayvanlar Bebekler Eklemeli oyuncaklar Birbirine geçme vagonlu tahta trenler 4. Yaratıcı Düş Gücünü Geliştiren Oyuncaklar Kukla sahnesi El kuklaları Parmak kuklaları Bez bebekler Çeşitli giysiler, yetişkin süs eşyaları Doktor araçları, telefonlar, bebek arabaları 5. Evcilik Oyuncakları Ocak, musluk, buzdolabı Yemek ve çay takımları Bebekler ve bebek evi Çocuk boyuna uygun yatak, sandalye ve masalar 6. Yaratıcı Sanat için Malzemeler Mum boya, pastel boya, renkli tebeşir ve keçeli kalemler Kil Plastrin Suluboya, parmak boya, toz boya Fırçalar Kağıtlar Artık kumaşlar, kağıtlar, ip, yün, talaş, yumurta kabuğu ve yapıştırıcı Baskı kalıpları makara, havuç, patates, tahta, yaprak gibi 7. Çocuğun algı ve Kavramasını Geliştirecek Uyarı Araçları Okuma konuşmayı geliştirecek uyarı araçları Tahtadan harf ve sayılar Mıknatıslı harf ve sayılar Zımpara kağıdından pazen kaplı tahtaya yapışabilecek harf ve sayılar Harf ve sayıları içeren lastik mühürler e- Üzerine basit sözcüklerin yazılacağı Büyük karton fişler Çeşitli eklemeli bulmacalar Dominolar Tamamlama, karşılaştırma oyunları Kara tahta Matematik ve sayılar Renkli çubuklar Mozaik geometrik şekiller Tahta oyuncak saat veya saati öğretecek tahta küpler Matematik kavramını geliştirecek oyunlar Doğa Bilimleri Mıknatıs Karınca yuvası Ayna Taş, yaprak, deniz kabuğu, kuru bitki ve sebze koleksiyonu Doğa ile ilgili çocuk kitapları ve plaklar 8. Müzik ve Dans Araçları Ritim araçları tef, davul, trampet, flüt, zil, çan, çıngırak, plak ve CD’ler ANNE BABALARIN OYUNCAK SEÇİMİNDE DİKKAT ETMESİ GEREKEN NOKTALAR * Anne-babalar çocuğun yaşına uygun oyuncaklar almalıdır. Okul öncesi dönemdeki çocuklara oda setleri, mutfak setleri, doktor muayene aletleri, tahta bloklar, kova tırmık, kürek, resim defteri, boya kalemleri, oyun hamuru, yaşına uygun Lego ve yap-boz alabilirsiniz. * Oyuncakların yüzeyleri düzgün ve kolay temizlenebilir olmalı; çocuklar için zararlı olabilecek kimyasal maddelerle boya, vernik, kaplama gibi kaplı olmamasına dikkat etmelisiniz! * Çocukların yumuşak oyuncaklardan çok hoşlandıklarını sarılma ihtiyaçlarını karşıladıklarını unutmayıp evde ayıcıklar, köpekçikler için yer ayırabilirsiniz. * Oyuncak alırken cinsiyet ayrımı gözetilmemelidir. Yani kız çocuklarına hep bebek, erkek çocuklarına ise araba almak gibi. Çünkü her çocuk değişik oyuncaklarla oynayarak farklı deneyimler kazanır. * Sağlam ve dayanıklı oyuncaklar almaya özen göstermek gerekir. Özellikle 0-3 yaş arasındaki çocuklara kolayca kopabilecek, küçük göz, parça, düğmeleri olan parçaları olan oyuncaklar alırken dikkatli seçim yapmalısınız. * Alınacak olan oyuncağın çocuğa zarar verebilecek türde keskin, sivri uçlu olmamasına özen göstermelisiniz. * Çocuğunuza aldığınız oyuncak, çocuğun işitme fonksiyonlarını bozacak yükseklikte ses ve gürültü üretmemelidir. * Farklı tür oyuncaklar almaya özen göstermek gerekir. * Pahalı ve elektronik oyuncaklardan ziyade çocuğun yaratıcılığı ve hayal gücünü geliştirici oyuncaklar almalısınız. * Oyuncağı çocukla birlikte, onun seçmesine izin vererek almalısınız. * Çocuklarla birlikte oyuncaklar üretebilirsiniz çocuğun kendisinin yaptığı oyuncak daha çok hoşuna gider ve onunla daha uzun oynayarak zevk alır. * Özellikle 6 yaşından sonra çocukları yaşlarına uygun sportif faaliyetlere yönlendirmeniz onların fiziksel, zihinsel, sosyal gelişimlerini desteklemeniz açısından oldukça faydalı olur. * Evinizde çocuğunuzun oyuncaklarını açık raflarda saklayın. Kutu, sandık gibi kapalı, çocuğunuzun içine girip kalabileceği yerler tehlikeli olabilir. Evran ÇİÇEK Gül SALLIOĞLU Eğitici Oyuncak Planlama Aşamaları hakkında bilgi sahibi olmak için blog yazılarımızı inceleyebilirsiniz. KAYNAKÇA Aral, N. Kandır, A.& Yaşar, 2001. Okul Öncesi Eğitimi I.. İstanbul Ya-pa Yayıncılık. Alexander, and Hines, M. 2002. Sex differences in response to children’s toys in non-human primates Cercopithecus aethiops sabaeus. Evolution and Human Behavior 23 467-479. Oyuncaklar çocukların gelişimi için oldukça önemli materyallerdir. Bir çocuğun hayal gücünü geliştirip güçlendirebilmesi için oyuncaklar önemli bir rol oynamaktadır. Önemli olan ise doğru zamanda doğru oyuncak ile çocuğun buluşturulmasıdır. Oyuncakların çocuk gelişimine önemi oldukça fazladır. Gelişimleri için çocukların yaşlarına ve ilgi alanlarına uygun oyuncakların alınması önemlidir. Oyuncakların Çocuğa Yararları Çocuklar için oyuncakların çok pahalı ve lüks olmasının hiçbir önemi bulunmamaktadır. Bazen evde yapılan aktivitelerde ortaya çıkan oyuncaklar en pahalı oyuncaklardan daha değerli olmaktadır. Bu nedenle oyuncakların çocuğa yararları konusunda bu konunun unutulmaması gerekmektedir. Ebeveynler şunu bilmelidir ki bir çocuğun hayal gücünü geliştirebilmesi için oyuncağın markasının ve tutarının hiçbir değeri bulunmamaktadır. Oyuncak seçiminde dikkat edilmesi gerekilen husus markası değil çocuğa olan yararıdır. Oyuncakların yararlarına bakıldığında en önemli madde ise hayal gücünü geliştirebilmesidir. Hayalinde kurduğu bir oyunu bir materyal ile gerçek hayata uyarlayabilmesi için ilgi alanına uygun doğru oyuncaklar tercih edilmelidir. Oyuncakların Yararları Çocuklar sevdiği bir oyuncakla saatlerce oynayabilir. Ama kendi hayalinde anlamlandıramadığı, oyununa dahil edemediği bir oyuncak ile çok uzun süre oynayamaz. Ebeveynler çocuklarının ilgi alanlarını anlayabilmek adına çocuklarına oyuncakları sunarlar ve çocuklar hayallerini somutlaştırabildiği oyuncakları tercih ederler. Oyuncakların yararları; Hayal güçlerini geliştirirler, Hayallerini oyuncaklar ile somutlaştırabilirler, Oyuncaklar ile oyun kurarak bir olay örgüsü oluşturabilirler, Dil becerileri ve kelime haznelerini geliştirebilirler, İnce ve kaba motor becerilerini güçlendirirler, Arkadaşları veya ailesi ile oyunlar kurarak sosyal becerilerini güçlendirebilirler, Ruhsal gelişimlerini olumlu yönde güçlendirebilirler. Çocuk Gelişimi İçin Oyunlar Çocuk gelişiminde önemli rolü olan oyunlara bakıldığında yaş gruplarına göre farklılaştığı görülmektedir. Çocukların zihinsel ve fiziksel gelişimleri için birbirinden farklı oyunlar oynamak mümkündür. Özellikle de motor becerilerini geliştirebilecek, zihinsel gelişimlerini sağlayabilecek ve farklı duyularına hitap edecek oyunlar oynanması oldukça önemlidir. Her zaman eğitici ve öğretici bir oyun bulunmasına gerek duyulmadan keyifli vakit geçirilecek ve enerjilerini atmaları sağlanabilecek oyunların bulunması da önemlidir. Örneğin kimi çocuk boyama yaparak kendisini daha iyi ifade edebilirken kimi çocuk ise top oynayarak kendisini iyi hissedebilmektedir. Çocuk gelişimi için oyunlar sayesinde zekalarının gelişimi ve sosyal gelişimleri de tamamlanmaktadır. Çocuk Gelişimi Oyunları Aralarında büyük bir bağ olan çocuk gelişimi oyun seçeneklerine bakıldığında birbirinden farklı ve eğitici oyunlar göze çarpmaktadır. Renkleri öğreten oyunları, Eşleştirme oyunları, Hayvanları öğreten oyunlar, Eşyaları öğreten oyunlar, Denge oyunları, İpe dizme oyunları, Mutfak aktiviteleri, Duyu oranları, Su ile oynanan oyunlar, Boyalar ile oynanan oyunlar, Aktarma oyunları, Tat alma ile ilgili oynanan oyunlar gibi bibirinden farklı ve eğlenceli oyunlar bulunmaktadır. Özellikle de 1 yaşına kadar daha çok çocuklar için duyu oyunları öne çıkmaktadır. Örneğin farklı dokularda kumaş ve materyaller keserek bir kartona yapıştırın. Bebeğinizin her dokuyu ellemesini sağlayın. Bu dokular arasında kadife kumaş, tırtıklı dokular, saten kumaş, tüylü kumaş gibi birbirinden farklı dokular olmasına özen gösterin. Bu sayede bebeğinizin dokunma duyusunu harekete geçirmiş olacaksınız. Bir diğer önemli duyu oyunlarından biri de boya, tıraş köpüğü ve minik oyuncaklar ile oynanan oyunlardır. Bir kap içerisine tıraş köpüğü ve birkaç damla boya damlatın. İçerisine de minik oyuncaklar gizleyin. Bebeğiniz öncelikle tıraş köpüğü ve damlattığınız boyayı karıştırarak renkli bir tıraş köpüğü elde edecektir. Daha sonrasında ise içine gizlediğiniz oyuncakları bulmasını sağlayın. Kurtardığınız oyuncakları duru bir su ile yıkayarak onları kurtarmış olmasının sevincini yaşasın. Hem de o gün damlattığınız boya hangi renkse o rengin ismini öğrenmiş olacaklar. Çocuk Zeka Gelişim Oyunları Zeka gelişimini destekleyici oyun örneklerinden biri de eşleştirme oyunlarıdır. Sitemizde bulunan kayıp çoraplar ve dondurma eşleştirme gibi oyunlar bu konuda size yardımcı olacak materyallerdendir. Çocuk zeka gelişim oyunları arasında eşleştirme önemli bir rol oynar. Düşünsel becerileri ön plana çıkartan ve zihinsel gelişimi destekleyen bu oyunlar şu şekilde oynanmaktadır. Bebeğiniz 1 yaşından itibaren bu oyunları oynamaya başlayabilir. Ama burada önemli molan nokta aşama aşama kart sayısını arttırmaktır. Kartlar arasından birbirinin eşi olan kartlardan 4 adet seçip ve bebeğinizin önüne koyunuz. Eşleşen iki kartı size vermesi isteyiniz. Ona bir örnek olarak siz eşleştirerek işe başlayınız. Tüm kartları bir anda önüne koyarsanız hem yaşı itibari ile zor gelecektir hem de oyunu algılaması zorlaşacaktır. Ama 2 çift yani 4 kart koyarak oyuna başlayarak oyunun mantığını ona kavratmış olacaksınız. Zamanla kart sayısını arttırabilirsiniz. Bebeğinizin hazır olduğunu hissettiğinizde de kartları ters çevirerek oynamaya başlayabilirsiniz. Oyunların Çocuğa Faydaları Oyunların birden fazla faydası bulunmaktadır. Ama en önemlisi de kendi yeteneklerini keşfetmesine imkan tanınmasıdır. Bunun yanı sıra oyunun çocuğa faydaları arasında ailesi ile daha kaliteli zaman geçirebilmesi yer almaktadır. Ailece oynanan oyunlar ruhen de doygunluk sağlayacağı için zihinsel gelişimi de olumlu yönde desteklemektedir. Ayrıca bir çocuğun sosyalleşebilmesi ve okula başladığında da çeşitli aktivitelere ayak uydurabilmesi için oyunların önemi büyüktür. Doğru zamanda doğru oyunların oynanması sayesinde çocukların ruhsal gelişimi de olumlu etkilenmektedir. Oyunun Çocuğun Gelişimine Etkileri Oyunlar çocukların dil gelişimini de olumlu etkilemektedir. Oyun esnasında kurulan diyaloglar sayesinde kelime hazneleri de gelişmekte ve farklı sözcükler öğrenebilmektedirler. Ayrıca oyun esnasında kendisini daha iyi ifade edebilmek için kendisini konuşmaya odaklayabilmektedirler. Özellikle de bulmaca ve soru cevap gibi oyunlar dil gelişimini olumlu etkilemektedir. Oyunun çocuğun gelişimine etkileri arasında renkleri, şekilleri ve sayıları öğrenmesi de bulunmaktadır. Bu sayede saymayı ve rakamları da öğrenebilmektedirler. Oyunun Çocuğun Gelişimine Katkıları Oynanan oyunların içeriğine göre çocuklar neden sonuç ilişkisi kurmayı, hafıza becerilerini geliştirmeyi ve yeni oyunlar kurmayı da öğrenebilmektedirler. Oyunun çocuğun gelişimine katkıları arasında plan yapma ve oyun kurma gibi önemli beceriler de gelmektedir. Oyunlarda kazanma ve kaybetmeyi öğrenme, Zamanla yarışma, Kendisini ifade edebilme, Neden sonuç ilişkisi kurma, Yaratıcılığını geliştirme, Empati kurma gibi birçok kazanım da elde edilmektedir.

motor gelişimi destekleyen oyuncak yapımı